Landsadvocaat: advocaat van de Staat
Net als veel bedrijven en organisaties maakt de Staat gebruik van een vaste, externe advocaat, die werkt volgens de regels die gelden voor alle advocaten in Nederland. Bij Koninklijk besluit is geregeld dat deze advocaat de titel landsadvocaat draagt. Ook ligt vast dat deze advocaat onafhankelijk is en niet in dienst van de Staat. De huidige landsadvocaat, Bert-Jan Houtzagers, is verbonden aan Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn advocaten & notarissen. Alle advocaten van Pels Rijcken werken ook in de landspraktijk en zijn hierdoor gebonden aan de verplichtingen die horen bij de functie van landsadvocaat. Zij behandelen gezamenlijk jaarlijks meer dan duizend zaken voor de Staat. Daarnaast werken zij ook voor andere cliënten.Verplichtingen
In een contract tussen de Staat en de landsadvocaat is vastgelegd welke verplichtingen de landsadvocaat en zijn kantoor hebben. Het gaat dan om zaken als hoe om te gaan met tegenstrijdige belangen, tarieven, controle door de accountant en dergelijke. De Staat is niet verplicht van de diensten van de landsadvocaat gebruik te maken. De landsadvocaat moet wel altijd bereid zijn om als advocaat voor de Staat op te treden. Zij moeten zich daarvoor altijd vrijhouden. Dit betekent dat de landsadvocaat en zijn kantoorgenoten nooit tegen de Staat mogen optreden.Evenmin mogen zij een zaak behandelen als daarin een (potentieel) tegenstrijdig belang met de belangen van de Staat is gelegen. De landsavocaat en zijn collega’s vertegenwoordigen de Staat meestal indien de Staat betrokken wordt in een civiele procedure. Niet altijd, omdat de Staat eigen juristen in dienst heeft en ook andere advocatenkantoren inhuurt. Zo heeft de Staat voor de behandeling van vreemdelingenzaken een eigen procesdienst die deze zaken behandelt. In die zaken wordt de landsadvocaat voornamelijk voor lastiger, specialistische kwesties ingeschakeld.
‘Gewoon’ advocaat
Uiteraard kunnen adviezen over te voeren procedures, te sluiten contracten of voorgenomen besluiten raken aan beleidsvragen. Als dit aan de orde is handelt de advocaat net als bij een ‘gewoon’ bedrijf. De advocaat kijkt naar de juridische aspecten. Zo adviseert hij over de proceskansen en procesrisico’s, de mogelijkheid om in of buiten rechte tot een schikking te komen en de processtrategie. De directie bepaalt echter wat uit een oogpunt van bedrijfsvoering het beste is voor het bedrijf. Zo blijft het de overheid die over het beleid gaat.
Dat de Staat het publieke belang dient, is van betekenis voor de landsadvocatuur. Van de landsadvocaat wordt verwacht dat hij hiermee bij dikwijls complexe juridische vraagstukken rekening houdt. Datzelfde geldt voor het gegeven dat voor de Staat als overheid bij overheidshandelen soms specifieke eisen gelden die voor andere partijen niet gelden.
De landspraktijk van Pels Rijcken
Op dit moment werken er bij Pels Rijcken ruim 130 advocaten, die op een flink aantal terreinen gespecialiseerd zijn. Zij worden daarbij ondersteund door een team van supportlawyers. Gezamenlijk zorgen ze ervoor dat er binnen de praktijk een collectief geheugen wordt opgebouwd op het gebied van de juridische vragen waarmee de Staat wordt geconfronteerd. Kennis waarmee de landsadvocaat en zijn kantoor de Staat optimaal kunnen ondersteunen
