Harmonisatie kinderopvang

Al geruime tijd is de markt van de kinderopvang in beweging. Eén van de urgente kwesties is de financiële harmonisatie van peuterspeelzalen met kinderopvang in gemeenten. Met ingang van 1 januari 2018 treden de Wet harmonisatie kinderopvang en peuterspeelzaalwerk en de Wet innovatie en kwaliteit kinderopvang (grotendeels) in werking. Deze wetten zullen de kwaliteitseisen, financiering en toezicht van kinderdagverblijven en peuterspeelzalen gelijktrekken.

Kinderopvang

Juridische gevolgen harmonisatie kinderopvang en peuterspeelzalen
Wat zijn de gevolgen van deze harmonisatie? Van gemeenten wordt verwacht dat ze plannen maken om de transitie van peuterspeelzalen goed te laten verlopen en dat ze daarbij een regierol nemen. Gemeenten zijn hierin vrij om de harmonisatie vorm te geven op de manier die past bij de lokale situatie. Dit roept echter de nodige praktische en juridische vragen op, onder andere op het gebied van subsidies, staatsteun en het aanbestedingsrecht.

Met de inwerkingtreding van de wetten blijft de gemeente verantwoordelijk voor de opvang van kinderen van alleenverdieners of niet- werkende ouders. Gezien peuterspeelzalen met de omvorming tot kinderopvang tot de marktsector gaan behoren, moeten de huidige subsidies aan peuterspeelzalen worden herzien. Waar de gemeente voorheen zelf peuterspeelzalen kon financieren, zal nu de relatie met kindercentra moeten worden vormgegeven. Via deze weg moet worden gezorgd voor een gespreid aanbod binnen de gemeente. Hierbij moet rekening worden gehouden met de hogere kwaliteitseisen die voor peuterspeelzalen gaan gelden evenals de nieuwe regelingen met betrekking tot toezicht en handhaving.

VVE
Een terugkerende vraag is of en in hoeverre een gemeente voor- en vroegschoolse educatie ('VVE') op eenzelfde manier kan blijven financieren als zij in het verleden gewend was, met name in het licht van het staatssteunrecht.

De wetten veranderen in beginsel niets in de wettelijke taken die gemeenten hebben ten aanzien van VVE. Net als voorheen blijft de gemeentelijke financiering van VVE-beleid dan ook in veel gevallen buiten het bereik van het staatssteunrecht.

De wettelijke taken van de gemeenten hebben nadrukkelijk te maken met het tegengaan van onderwijsachterstand bij bepaalde groepen kinderen met achterstand. Concreet betekent dit dat een gemeente wettelijk verantwoordelijk blijft voor een specifiek VVE-aanbod voor zogeheten doelgroepkinderen. Via het Rijk krijgt zij middelen om deze taak uit te uitvoeren.

Sommige gemeenten grijpen de veranderingen in de kinderopvangsector echter aan om ook hun VVE-beleid onder de loep te nemen, om dit vervolgens te kunnen integreren in hun kinderopvangbeleid. Voor hen is het van belang dat ook het nieuwe gemeentelijke VVE-beleid binnen de juiste staatssteunrechtelijke kaders blijft.

Handreiking
Pels Rijcken heeft voor Sociaal Werk Nederland de gevolgen van de Wet harmonisatie kinderopvang en peuterspeelzaalwerk op subsidierechtelijk, aanbestedingsrechtelijk en staatssteunrechtelijk gebied in kaart gebracht in de Handreiking Juridische vraagstukken Harmonisatie. Deze handreiking geeft antwoord op alle juridische vragen en is gemaakt voor beleidsmedewerkers bij gemeenten. Voor ondernemers peuterspeelzalen en kinderopvang is dit een handige basis voor het gesprek met hun gemeenten.

Contact
De harmonisatie is niet alleen complex, het gaat ook gepaard met de nodige tijdsdruk. Wilt u vrijblijvend sparren over dit onderwerp of heeft u advies nodig voor de omzetting van peuterspeelzalen naar peuteropvang binnen uw gemeente? Neem dan contact op met Allard Knook of Sandra van Heukelom-Verhage.

Contactpersonen

Harmonisatie kinderopvang

  • Allard KnookSenior advocaat
  • Sandra van Heukelom-VerhageAdvocaat, partner