Landsadvocaat

De oorsprong van de landsadvocatuur ligt in het begin van de veertiende eeuw. Sinds 1879 wordt de titel landsadvocaat verleend aan één persoon. De huidige landsadvocaat is Bert-Jan Houtzagers.

Geschiedenis

Steden in de Nederlanden gingen in de veertiende eeuw ertoe over om een vaste advocaat in te schakelen voor het redigeren van verordeningen en brieven en voor het onderhandelen met vreemde mogendheden. Deze advocaten werden ook wel pensionarissen genoemd. Zij ontvingen een pensio, een honorarium, voor hun adviezen en diensten. 

Advocaat van den lande

Later lieten ook provincies zich bijstaan door een vaste advocaat. In de provincie Holland werd deze 'advocaat van den lande' genoemd. De eerste bekende 'advocaat van den lande' was Barthout van Assendelft (1480 - 1489). Hoewel hij mede als rechtskundige vertegenwoordiger optrad van de provincie, was zijn functie vooral bestuurlijk van aard.  

Functieverschuiving

De functie advocaat van den lande/raadpensionaris was oorspronkelijk vooral bestuurlijk van karakter. Het bestuurlijk karakter was niet zonder risico. Beroemd is natuurlijk de landsadvocaat Johan van Oldebarneveldt die werd terechtgesteld in 1619. Hij was de laatste advocaat die zich ook advocaat van den lande noemde. Daarna werden beide functies, landsadvocaat en raadpensionaris, door verschillende personen vervuld. Landsadvocaten in juridische zin treden voor het eerst op in 1653. Zij bleven functioneren tot de Franse tijd. Na het herstel van de onafhankelijkheid in 1814 werden twee landsadvocaten benoemd. Sinds 1879 is er één landsadvocaat en een aantal plaatsvervangend landsadvocaten.  
 
Het verlenen van de titel geschiedt bij Koninklijk Besluit. In 1999 is de titel van landsadvocaat verleend aan Bert-Jan Houtzagers, partner bij Pels Rijcken.  

Rol van de landsadvocaat anno nu

Net als veel bedrijven en organisaties maakt de Staat gebruik van een vaste, externe advocaat, die werkt volgens de regels die gelden voor alle advocaten in Nederland. De landsadvocaat is niet in dienst van de Staat. De verplichtingen die gelden voor de landsadvocaat gelden ook voor zijn kantoorgenoten. Gezamenlijk behandelen ze jaarlijks meer dan duizend zaken voor de Staat. Daarnaast werken de advocaten van Pels Rijcken ook voor andere cliënten. 

Verplichtingen landsadvocaat contractueel vastgelegd

In een contract tussen de Staat en de landsadvocaat is vastgelegd welke verplichtingen de landsadvocaat en zijn kantoorgenoten hebben. De landsadvocaat en zijn kantoorgenoten treden nooit tegen de Staat op.  De landsadvocaat en zijn kantoorgenoten vertegenwoordigen de Staat veel in procedures. Naast procederen wordt er geadviseerd en juridische bijstand verleend in grote projecten.

'Gewoon' advocaat  

Uiteraard kunnen adviezen over te voeren procedures, te sluiten contracten of voorgenomen besluiten raken aan beleidsvragen. Als dit aan de orde is, handelt de landsadvocaat net zoals voor een andere cliënt. De advocaat kijkt naar de juridische aspecten. Hij adviseert over de proceskansen en procesrisico's, de mogelijkheid om in of buiten rechte tot een schikking te komen en de processtrategie. De cliënt neemt de beslissingen. Het beleid wordt niet bepaald door de (lands)advocaat.

De landspraktijk van Pels Rijcken

De advocaten bij Pels Rijcken zijn gespecialiseerd op een flink aantal terreinen. Zij worden daarbij ondersteund door een team van support lawyers. Gezamenlijk bouwen ze binnen de praktijk een collectief geheugen op als het gaat om juridische vragen waarmee de Staat wordt geconfronteerd. Een bron van inzicht, waarmee de landsadvocaat en zijn kantoor de Staat optimaal ondersteunt.